kolorowe warzywa

Spróbujemy podpowiedzieć jak uprawiać warzywa, aby zminimalizować ilość niepożądanych związków jakimi są na przykład azotany.

Na co powinniśmy zwracać uwagę podczas próby obniżenia ilości azotanów w uprawach:

- naturalnym działaniem we wspomaganiu powstawania azotanów jest zbyt duże zagęszczenie roślin co skutkuje, że światło w małym stopniu dociera do roślin. Róbmy tak, aby możliwie maksymalna ilość światła docierała do naszych roślin. Wzrost poziomu azotanów powoduje zmniejszenie intensywności światła lub skrócenie długości dnia

- pamiętajmy, że warzywa najlepiej zbierać przed południem niż wczesnym rankiem gdyż w momencie zbioru warzyw dorośniętych z wykształconymi częściami wykonanym podczas nasłonecznionego dnia obniżymy ilość azotanów.

- woda, a wręcz jej niedobór spowoduje zwiększenie ilości azotanów. Niedobór wody wpływa na zwolnienie tempa redukcji azotanów w roślinie

- unikajmy stosowania zbyt dużej ilości wapna w uprawie roślin. Możemy to zredukować stosując potas.

- stosujmy nawożenie dolistne mocznikiem i nawozami wieloskładnikowymi w których składzie mamy żelazo oraz molibden

- przenawożenie, kolejne zjawisko, które przyczynia się do zwiększania ilości azotanów w roślinach

- zachowujmy odpowiednie proporcje składników pokarmowych podczas nawożenia naszych upraw

Po pierwsze, jakie czynniki wpływają na zawartość azotanów w warzywach czy innych roślinach:

Nawożenie. Stosując wysokie dawki nawozów azotowych obojętnie czy pochodzenia sztucznego czy naturalnego powodujemy bardzo dużą kumulację azotanów i azotynów w przede wszystkim w częściach jadalnych. Duża ilość azotu jest akceptowalna przy hodowli na samym początku sezonu gdzie na początku wiosny nawozimy znaczną ilością nawozów rośliny, a także już jak rośliny są w początkowej fazie wzrostu długo przed zbiorami.

Wiek. Dojrzałość fizjologiczna ma znaczny wpływa na ilość azotynów w roślinie. Rośliny młode mają dużą ich ilość gdyż proces redukcji związków azotowych nie nadąża za ich pobieraniem. Wniosek, zawartość azotynów zmienia się wraz z wiekiem roślin.

Skłonności. Każda odmiana warzyw ma różny poziom azotanów w sobie. Jedna rodzina ma większe predyspozycje do kumulowania azotanów w sobie niż inna. Do gatunków mocno podatnych na gromadzenie azotanów w sobie należą: kukurydza, ogórek, pomidor, papryka, groch fasola, kapusta. Genetycznie wysoki stan azotanów ma burak ćwikłowy, kapusta, seler, sałata, rzodkiew. Pomiędzy tymi dwoma grupami znajduje się kapusta czerwona, dynia, brokuł, cukinia.

Części warzyw. Nie zawsze i nie każde warzywo w każdej swojej części ma taka samą ilość azotynów. Ogórek im większy tym mniej azotanów zawiera w sobie w przeciwieństwie do kapusty gdzie wraz ze wzrostem jej „głowy” wzrasta ilość azotanów. Przykład kalafiora jest odmienny, w jego przypadku w różyczkach jest zacznie mniej azotanów niż w części pędowej

Gleba. Podczas hodowli warzyw i drzewek owocowych na glebach ciężkich, czarnoziemach czy glebach torfowych pamiętajmy, że mamy tam większą akumulację azotanów niż na glebach lekkich. Wzrost zawartości azotanów w warzywach powiązany jest ze wzrostem substancji organicznej. Uprawiamy rośliny na odpowiednich glebach, o odpowiednim pH.

Czemu tyle się mówi i pisze o tym azocie… tych azotynach itd. 

To dlatego, że przyswajanie azotanów może prowadzić do ich przemian w mutagenne nitrozoaminy, bardzo silnie toksyczne dla człowieka. A co to jest ten Azot, to pierwiastek, który jest najbardziej plonotwórczy. Wchodzi w skład białek, kwasów nukleinowych, chlorofili i innych związków. Rośłiny pobierają go w trzech formach, amonowych, jonów azotanowych i postaci amidowej. Odwiecznym problemem jest ustalenie wielkości nawożenie azotanem ze względu na bardzo dużą mobilność, różnorodność form oraz dynamikę przemian. Doskonale wiemy czym objawia się brak azotu…. Słabym wzrostem i czasem tragicznym plonem. Z drugiej strony jego nadmiar jest również niepożądany, przede wszystkim w końcowej fazie wzrostu i rozwoju warzyw. Powoduje opóźnienie dojrzewania roślin, a także obniżenie odporności na choroby grzybowe i szkodniki.