Jesień to czas kiedy kończymy sezon ogrodniczy, tak się wszystkim wydaje na początku swojej przygody z uprawą warzyw i roślin. Tak nie jest to okres po wszystkich zbiorach gdzie musimy przygotować nasz ogród i glebę na kolejny sezon. Jak się za to zabrać? Najlepiej gdybyśmy oczywiście zanim rozpoczniemy nawożenie jesienne zlecili analizę chemiczną gleby. Niemniej nie jest to częsta praktyka i zwykle nikt z nas z tego nie korzysta.

Dlaczego powinniśmy stosować nawozy jesienne?

Przede wszystkim zwiększają nam odporność roślin na przemarzania, dodatkowo ochraniają przed skutkami niedoboru światła słonecznego oraz wzmacniają szybszy wzrost w okresie wiosennym. Głównymi pierwiastkami, które występują w nawozach jesiennych to potas oraz fosfor. Zawarty w nawozie fosfor i potas pozwalają na lepsze przygotowanie trawników do okresu zimowego. Obniżona zawartość azotu hamuje przyrost roślin, a duża porcja potasu zwiększa odporność na choroby i wymarzanie. W przypadku np. nawozu jesiennego do iglaków zapewnia on prawidłowe wybarwienie igieł i wspomaga proces drewnienia, przez co tworzy dodatkową ochronę przed mrozem. Pozwolimy sobie przedstawić Państwu do czego służą te pierwiastki i po co potrzebują je rośliny. Zastosowanie nawozów jesieniązmniejsza ryzyko wypalenia roślin, które może mieć miejsce w wyniku zbyt intensywnego użycia nawozu wiosną przez nas. W okresie zimowym składniki nawozu będą mogły ulec korzystnym przemianom i efektywnie przenikną do gleby. Będą one z pewnościa bardzo potrzebne wczesną wiosną, gdy nasze rośliny zaczną się rozwijać i ruszą z wegetacją, a zastosowanie nawozów nie będzie jeszcze możliwe ze względu na zamarznięte podłoże.

Znaczenie fosforu

W momencie kiedy system korzeniowy roślin jest jeszcze niedojrzały, bardzo ograniczony to odpowiednie zaopatrzenie gleby w fosfor pomaga rozrastaniu się roślin w początkowym okresie ich wzrostu. W kolejnym okresie fosfor bardzo dobrze wpływa na tworzenie nasion i kwitnienie roślin. Warzywa, które są bardzo nieodporne na brak fosforu to ziemniaki, sałata, ogórek, pomidor czy drzewka owocowe.

Żeby dobrać odpowiednią strategię nawożenia naszej gleby czy dostosować odpowiednie nawozy powinniśmy chociaż zmierzyć jej pH używając prostych wszędzie dostępnych pH metrów. Jest to bardzo ważne w przypadku stosowania nawozów fosforowych. Rozpuszczalność wielu soli, które są dostępne w glebie, a co za tym idzie dostępność składników mineralnych zależy od odczynu gleby. Ilość fosforu w formach dostępnych dla roślin znacznie się zmniejsza w glebach o pH mniejszym niż 5,5. Jeżeli podniesiemy pH gleby poprzez wapniowanie czy użycie dolomitu możemy naturalnie zwiększyć ilość łatwo pobieranych fosforanów przez rośliny. Jeżeli jesienią użyjemy nawozów wapniowych i fosforowych spowodujemy uwstecznienie czyli przejście fosforu w sole trudno rozpuszczalne.

Nawozy fosforowe

Mamy dostęp w tej chwili na rynku do granulowanego superfosfatu wzbogaconego (40%P2O5), superfosfatu prostego (19%P2O5) czy superfosfatu pylistego (17%P2O5). Jesienią na gleby kwaśne nie powinniśmy stosować pylistego superfosfatu. Chcąc przygotować glebę na kolejny sezon powinniśmy wzbogacić ją superfosfatami granulowanymi. Równolegle wprowadzamy wapń i siarkę. W miarę rozpuszczania się soli w granulkach nawozów jony przechodzą stopniowo do roztworu glebowego. Wszystkie te procesy następują bardzo powoli, przede wszystkim to przemieszczanie się rozpuszczalnych składników w głąb gleby. Na wiosnę składniki te powinny „dotrzeć”  do systemu korzeniowego roślin.

Znaczenie potasu

To pierwiastek, który rośliny pobierają w bardzo dużych ilościach. Po co jest ten pierwiastek? Przede wszystkim dzięki niemu roślinom ułatwiamy pobieranie wody, zwiększamy odporność roślin na suszę i regulujemy transpirację. Bardzo negatywne dla roślin jest brak tego potasu co skutkuje pękaniem owoców, zmniejszenie wielkości owoców, złym wybarwieniem, zniekształceniem owoców czy warzyw. W przypadku kwiatów skutkuje to gorszym wyglądem, a po ścięciu krócej się przetrzymują. Pamiętajmy jak ważny jest potas w naszych uprawach.  

Nawozy potasowe

Jesienią również stosujemy nawozy potasowe . Większość glbe w naszym kraju posiada niską zawartość potasu. Na rynku dostępne są nawozy, które zawierają sole siarczanowe lub chlorkowe. Rośliny, które lepiej reagują na nawozy chlorkowe to szparag, burak ćwikłowy, seler czy szpinak. Rośliny, które zaleca się nawozić solami potasowymi siarczanowymi to ogórek, papryka, fasola, cebula, ziemniak. Zarówno nawozami siarczanowymi jak i chlorkowymi nawozimy pomidor, rzodkiew, por, groch, rzodkiewkę, marchew czy kapustę. Z roślin sadowniczych nawozimy wyłącznie solami potasowymi porzeczkę czerwoną, czarną, malinę, winorośla, agrest czy wiśnię. Potas jest podatny na wodę, łatwo się rozpuszcza więc wymycie potasu na glebach lekkich jest bardzo prawdopodobne. Z tego powodu nie powinniśmy stosować jednej dawki jednorazowo. Musimy je dzielić na dwie czy trzy części. Pierwszą dawkę dajemy na jesień, drugą na samym początku wiosny, a kolejną w krótkim okresie po dawce drugiej. Na glebach ciężkich i średnich wymywanie potasu jest niewielkie.