Ciepłe, letnie wieczory na tarasie to jeden z najprzyjemniejszych elementów sezonu ogrodniczego. Niestety, urokliwą atmosferę potrafi w jednej chwili zepsuć głośny, głęboki jadący basem dźwięk. Szerszeń - największy z owadów błonkoskrzydłych żyjących w Polsce - budzi uzasadniony lęk. Choć jest mniej agresywny od osy, jego rozmiar i bolesne użądlenie sprawiają, że wolałbyś nie dzielić z nim strefy wypoczynku.
Pojawienie się szerszenia na balkonie lub w ogrodzie rzadko bywa kwestią przypadku. Bardzo często sami nieświadomie stwarzamy im idealne warunki do żerowania. Na szczęście istnieją sprawdzone, naturalne metody, które pozwalają skutecznie zniechęcić te owady do odwiedzania naszej posesji. Wystarczy zastosować odpowiednie olejki eteryczne oraz posadzić rośliny, których szerszenie organicznie nie znoszą.
Dlaczego szerszenie pojawiają się w Twoim ogrodzie? Błędy, które popełniamy latem
Zanim przejdziemy do tego, jak odstraszać owady, warto zrozumieć, co wabi szerszenie na nasze podwórko. W okresie lipca i sierpnia dorosła kolonia osiąga szczytowy rozwój, a jej zapotrzebowanie na cukry oraz białko drastycznie wzrasta.
Słodkie pokusy - nie tylko owoce z drzew
Szerszenie są prawdziwymi smakoszkami cukrów prostych. Największym magnesem w ogrodzie są dojrzałe i opadłe owoce - jabłka, gruszki, śliwki, czereśnie czy winogrona. Mikroskopijne pęknięcia na skórce owoców uwalniają słodki zapach fermentacji, który szerszenie wyczuwają z bardzo dużych odległości.
Podobną pułapką są odkryte napoje słodzone, soki, piwo oraz resztki jedzenia pozostawione po letnim grillu.
Nocne światło i zapach drewna
Mało kto wie, że w przeciwieństwie do os, szerszenie wykazują aktywność również po zmroku. Silne, ciepłe oświetlenie tarasowe lub ogrodowe wabi te owady niczym ćmy.
Dodatkowym czynnikiem wabiącym jest naturalne drewno. Szerszenie pozyskują z niego budulec na gniazda (gryzą obumierające drewno i łączą je ze śliną, tworząc masę przypominającą papier) oraz chętnie żywią się sokami wyciekającymi z uszkodzonych pni drzew, zwłaszcza dębów, jesionów i brzóz.
Zapachy, których szerszenie nienawidzą - naturalny odstraszacz z domowej apteczki
Szerszenie dysponują niezwykle czułym narządem węchu umiejscowionym na czułkach. Intensywne, mocne zapachy działają na nie drażniąco i dezorientująco, skutecznie zmuszając je do zmiany kursu.
Olejki eteryczne - najskuteczniejsza broń na taras i balkon
W walce o spokój w strefie wypoczynkowej niezastąpione są skoncentrowane olejki eteryczne. Najsilniej na szerszenie działają:
-
Olejek z mięty pieprzowej - absolutny lider wśród naturalnych odstraszaczy owadów,
-
Olejek goździkowy - zawiera eugenol, którego owady unikają jak ognia,
-
Olejek eukaliptusowy i z drzewa herbacianego,
-
Olejek z trawy cytrynowej (citronella).
Prosty przepis na spray ochronny DIY:
Do butelki ze spryskiwaczem wlej 200 ml wody, 50 ml spirytusu (lub czystej wódki, co ułatwi rozpuszczenie olejków) oraz dodaj po 15-20 kropli olejku z mięty pieprzowej i goździkowego. Wstrząśnij i dokładnie spryskaj ramy okienne, meble ogrodowe, podbitkę dachową oraz krawędzie tarasu.
Kawa, ocet i czosnek - domowe sposoby z kuchni
Zanim sięgniesz po środki chemiczne, wypróbuj metody zerokosztowe:
-
Palenie mielonej kawy: Wysyp na spodeczek 2-3 łyżeczki surowej, mielonej kawy i zapal ją. Powstający dym o specyficznym, gorzkim zapachu natychmiast płoszy szerszenie i osy.
-
Miseczki z octem: Ustawienie na brzegu stołu ogrodowego małych naczyniek z octem jabłkowym lub spirytusowym tworzy lokalną barierę zapachową.
-
Rozgnieciony czosnek: Choć ten sposób jest mniej estetyczny, mieszanka rozgniecionego czosnku i octu postawiona w kącie balkonu to zapachowa zapora nie do przejścia.
Rośliny, które odstraszają szerszenie. Posadź je przy tarasie i altanie
Dobrze zaprojektowany ogród może bronić się sam. Wystarczy wprowadzić do rabat oraz donic tarasowych gatunki roślin uwalniające substancje zapachowe nieprzyjemne dla szerszeni.
Lawenda wąskolistna i mięta pieprzowa
Lawenda to klasyk ogrodowy, który zachwyca wyglądem, ale dla szerszeni jest barierą trudną do przebycia. Wysoka zawartość linalolu i octanu linalilu działa na nie odpychająco. Z kolei posadzona w donicach mięta pieprzowa uwalnia mentol – substancję, która skutecznie maskuje inne atrakcyjne dla owadów zapachy.
Nagietek, aksamitka i pelargonia pachnąca (anginka)
Aksamitki (nazywane często turkami) emitują mocny, specyficzny aromat, który chroni nie tylko przed szerszeniami, ale i przed szkodnikami glebowymi. Bardzo dobrym wyborem do skrzynek okiennych jest pelargonia pachnąca (Pelargonium graveolens), której liście po potarciu uwalniają intensywny cytrynowy zapach.
Brzydko pachnące zioła - majeranek, tymianek i bazylia
Warto połączyć przyjemne z pożytecznym. Ziołowy ogródek usytuowany blisko miejsca do grillowania to nie tylko świeże przyprawy pod ręką, ale i naturalny parawan. Olejki zawarte w majeranku, tymianku oraz bazylii wykazują działanie odstraszające na większość owadów błonkoskrzydłych.
Czym różni się odstraszanie szerszeni od ich odławiania?
Warto pamiętać o zasadniczej różnicy: sadzenie roślin i stosowanie sprayów eterycznych tworzy barierę prewencyjną. Ich zadaniem jest sprawienie, aby owad w ogóle nie chciał zbliżać się do naszej przestrzeni.
Jeśli jednak owady zdążyły się już pojawić i szukasz sposobu na ich bezpieczne wyłapanie z dala od stołu, sprawdź nasz poradnik: Genialny trik z Coca-Colą na osy i szerszenie. Bije rekordy popularności, a kosztuje grosze! Pozwala on stworzyć prostą pułapkę woblera z tego, co masz pod ręką.
Co zrobić, jeśli szerszenie mimo wszystko zadomowiły się w ogrodzie?
Naturalne zapachy doskonale sprawdzają się w pędzaniu pojedynczych intruzów. Niestety, nie zmuszą one do ucieczki całej dojrzałej kolonii, jeśli ta zdołała już zbudować duże gniazdo na poddaszu, w dziupli starego drzewa lub w skrzynce roletowej.
Pamiętaj, aby nigdy nie atakować pojedynczych owadów znajdujących się blisko ich kryjówki ani nie próbować samodzielnie strącać konstrukcji kijem czy polewać jej wodą. W sytuacjach awaryjnych konieczna jest wiedza, jak postępować bezpiecznie.
W naszym kolejnym artykule szczegółowo wyjaśniamy krok po kroku, co zrobić, gdy szerszenie założą gniazdo pod dachem oraz w jakich sytuacjach do usuwania zagrożenia przyjedzie bezpłatnie Straż Pożarna. Warto również poznać zasady pierwszej pomocy i dowiedzieć się, co robić w przypadku użądlenia oraz jak odróżnić zwykły obrzęk od groźnego dla życia wstrząsu anafilaktycznego.
FAQ - Najczęściej zadawane pytania o szerszenie w ogrodzie
Czy szerszenie atakują ludzi bez powodu?
Nie. Szerszenie z natury są mniej agresywne niż osy i rzadko interesują się ludźmi, chyba że zostaną sprowokowane. Do ataku przechodzą głównie w obronie gniazda (w promieniu około 2-4 metrów od niego) oraz w sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia, np. przy przygnieceniu lub gwałtownym machaniu rękami.
Jaki zapach najbardziej wabi szerszenie do ogrodu?
Najsilniejszym przynętami są zapachy dojrzewających i fermentujących owoców (słodki, winny aromat), otwarte napoje gazowane, świeże mięso oraz sok wyciekający z uszkodzonych pni drzew.
Czy wieszenie sztucznego gniazda naprawdę odstrasza szerszenie?
Szerszenie to owady terytorialne - rzadko zakładają nową kolonię w bliskim sąsiedztwie już istniejącego, obcego gniazda. Powieszenie atrap gniazd (dostępnych w sklepach ogrodniczych lub zrobionych z papierowej torby) wczesną wiosną może zniechęcić królową do osiedlenia się w tym miejscu, choć metoda ta nie daje 100% gwarancji.
