Jeśli masz w ogrodzie jabłoń ozdobną, we wrześniu robi się na niej naprawdę kolorowo. Drobne owoce, które jeszcze kilka tygodni temu były zielone, teraz nabierają czerwieni, pomarańczy albo żółci i potrafią wisieć na gałęziach aż do zimy. Wiele osób odruchowo sięga po sekator albo grabie, żeby „posprzątać" drzewo - a to akurat najgorszy moment na taką interwencję. Owoce, które teraz zostawisz, w grudniu i styczniu staną się jednym z niewielu źródeł pokarmu dla ptaków.
W skrócie:
- Owoce jabłoni ozdobnej (Malus) dojrzewają zwykle we wrześniu i październiku, ale często wiszą na drzewie tygodniami, a nawet miesiącami
- Zbieranie ich teraz nie ma sensu - nie są jeszcze w pełni „gotowe" jako pokarm dla ptaków, a same spadną, gdy przymrozki zmiękczą miąższ
- Sprzątanie potrzebne jest dopiero wtedy, gdy owoce faktycznie opadną pod drzewo, zwłaszcza przy alejkach i chodnikach
Dlaczego owoce nie spadają same przez wiele tygodni
To akurat cecha, która odróżnia jabłonie ozdobne od tych owocowych „na jedzenie" - drobne owoce mają twardszą skórkę i inną budowę szypułki, dzięki czemu trzymają się gałęzi znacznie dłużej. U wielu odmian dopiero kilka porządnych przymrozków zmiękcza miąższ na tyle, że owoce zaczynają odpadać albo stają się smaczniejsze dla ptaków.
To nie przypadek, tylko naturalna strategia drzewa - długo wiszące owoce to w naturze rezerwa pokarmowa na chudsze miesiące. W ogrodzie działa to dokładnie tak samo, tylko że „chudszym miesiącem" jest dla ptaków styczeń, a nie wrzesień.
Kiedy naprawdę warto wziąć się za sprzątanie
Interwencja ma sens dopiero, gdy owoce faktycznie leżą na trawniku albo - co ważniejsze - na chodniku czy alejce, gdzie robią się śliskie i nieprzyjemne pod butami. Jeśli jabłoń rośnie jako samotny akcent na trawniku, spokojnie możesz zostawić spadające owoce trawie: rozłożą się i nawet nawożą glebę.
Zupełnie inaczej wygląda sprawa przy odmianach o wąskim, kolumnowym pokroju, sadzonych często wzdłuż ścieżek - np. Van Eseltine czy Rudolph. Przy nich trzeba liczyć się z regularnym sprzątaniem, bo owoce spadają wprost na ciąg komunikacyjny. To warto wziąć pod uwagę już na etapie wyboru miejsca sadzenia, a nie dopiero jesienią, gdy problem się pojawia.
Z naszego doświadczenia
Przy wyborze odmiany do ogrodu bez chemicznych oprysków zwracamy uwagę przede wszystkim na odporność na choroby - głównie parch, mączniaka i zarazę ogniową. Odmiany podatne na te choroby częściej gubią liście i owoce przedwcześnie, zanim zdążą wykształcić pełną, kolorową „obsypkę" na zimę. W praktyce oznacza to mniej efektowny widok jesienią i mniej pokarmu dla ptaków - a nie tylko potencjalną konieczność sięgania po środki ochrony roślin.
Czy owoce jabłoni ozdobnej są jadalne dla ludzi?
Tak, w większości przypadków są jadalne, choć zwykle bardzo cierpkie i kwaśne na surowo. Sprawdzają się głównie przetworzone - na przetwory, syropy czy dodatek do kompotów - a nie jako owoc do zjedzenia prosto z gałęzi.
