Aster to jeden z tych kwiatów, które potrafią uratować końcówkę sezonu w ogrodzie. Kiedy wiele roślin powoli kończy pokaz, astry jesienne dopiero się rozkręcają: kwitną długo, mają mnóstwo kolorów i świetnie wyglądają na rabatach, przy ścieżkach, w donicach oraz jako kwiat cięty.
Spis treści
-
Czym właściwie jest aster?
-
Najpopularniejsze gatunki i odmiany astrów
-
Aster krzaczasty – niski, gęsty i idealny na rabaty
-
Aster nowoangielski i aster nowobelgijski
-
Aster alpejski, aster gawędka i inne ciekawe gatunki
-
Aster chiński – jednoroczny kuzyn astrów bylinowych
-
Gdzie sadzić astry w ogrodzie?
-
Kiedy i jak sadzić astry?
-
Podlewanie, nawożenie i pielęgnacja astrów
-
Choroby i szkodniki astrów
-
Astry w kompozycjach ogrodowych
-
Astry w donicach i na kwiat cięty
-
Najczęstsze pytania o astry
-
Podsumowanie
Czym właściwie jest aster?
Aster kojarzy się najczęściej z jesienną rabatą, ale w praktyce rodzaj aster i jego bliscy krewni obejmują wiele ciekawych roślin. To gatunki z rodziny astrowatych, czyli tej samej dużej grupy, do której należą między innymi jeżówki, rudbekie, dzielżany czy złocienie.
Ich kwiaty wyglądają lekko i naturalnie, ale botanicznie są to koszyczki kwiatowe. W środku znajdują się drobne kwiaty rurkowe, często w żółtym kolorze, a wokół nich widać płatki w bieli, fiolecie, różu, błękicie albo purpurze.
W ogrodzie aster jest ceniony za długie kwitnienie, łatwą uprawę i ogromny wybór odmian. Jedne gatunki tworzą niskie kępy, inne potrafią mieć wysokie kwiaty i osiągać nawet ponad 100 cm wysokości.
Największą popularność zdobyły astry wieloletnie, bo wracają co roku i z czasem tworzą coraz ładniejsze kępy. W polskich ogrodach szczególnie często spotykamy astry bylinowe kwitnące pod koniec lata i jesienią.
Jeżeli szukasz gotowych roślin do posadzenia, sprawdź nasze astry do ogrodu od zielonej pary– dobrze dobrane sadzonki bardzo ułatwiają start i szybkie kwitnienie.
Najpopularniejsze gatunki i odmiany astrów
Wśród roślin ogrodowych aster ma naprawdę mocną pozycję. Do najczęściej uprawiane należą: aster krzaczasty, aster nowoangielski, aster nowobelgijski, aster alpejski, aster gawędka, a także aster chiński, który jest rośliną jednoroczną.
Warto wiedzieć, że część roślin dawniej zaliczanych do rodzaju aster została przeniesiona do innych nazw botanicznych. Dlatego możesz spotkać zapis symphyotrichum novi belgii, symphyotrichum novi belgii var, aster novae angliae czy novae angliae przy odmianach jesiennych.
Dla ogrodnika najważniejsze jest jednak nie samo nazewnictwo, ale to, jak dana roślina zachowuje się na rabacie. Jeden aster będzie niski i idealny na obwódki rabat, inny stworzy wysokie odmiany do tylnej części kompozycji.
Odmiany astrów różnią się wysokością, terminem kwitnienia, kolorem oraz odpornością na choroby. Właśnie dlatego przed zakupem warto sprawdzić, czy dany aster pasuje do miejsca, które mamy w ogrodzie.
Aster krzaczasty – niski, gęsty i idealny na rabaty
Aster krzaczasty to świetny wybór, gdy zależy nam na zwartej, gęstej kępie. Ma naturalnie krzaczasty pokrój, dobrze się rozgałęzia i zwykle nie wymaga podpierania.
Ten aster doskonale sprawdza się przy ścieżkach, na frontach rabat i w miejscach, gdzie potrzebne są astry niskie. Niższe odmiany można sadzić także wzdłuż alejek albo przy tarasie.
Aster krzaczasty zwykle osiąga wysokość około 30–50 cm, choć konkretne odmiany mogą się od siebie różnić. To dobra bylina do tworzenia rabat, które mają wyglądać schludnie bez ciągłego poprawiania.
Warto sadzić aster krzaczasty w grupach po kilka sztuk. Wtedy rośliny tworzą kolorową plamę i wyglądają znacznie lepiej niż pojedynczy aster wciśnięty między inne gatunki.
Jeśli marzy się Wam niski, jesienny dywan kwiatów, aster krzaczasty będzie jednym z najprostszych wyborów. Dobrze znosi typowe warunki ogrodowe, a jego kwitnienie potrafi utrzymać się naprawdę długo.
Aster nowoangielski i aster nowobelgijski
Aster nowoangielski to klasyk jesiennych rabat. Pochodzi z Ameryki Północnej i jest ceniony za wysokie kwiaty, mocne pędy oraz intensywne kolory.
Dobry aster nowoangielski może osiągać 100–150 cm wysokości, dlatego najlepiej sadzić go z tyłu rabaty. Wysokie odmiany warto umieszczać w miejscach osłoniętych od silnego wiatru.
Aster nowobelgijski również pochodzi z Ameryki Północnej i jest jedną z najbardziej znanych grup astrów jesiennych. W opisach można spotkać nazwę aster novi belgii, aster novi belgii l albo skrótowo aster novi.
Botanicznie aster nowobelgijski bywa opisywany jako symphyotrichum novi belgii. Dla nas najważniejsze jest to, że obficie kwitną, tworzą liczne kwiaty i pięknie wypełniają ogrodzie astry jesienią.
Aster nowoangielski ma często bardziej sztywne pędy i dobrą odporność, a aster nowobelgijski daje ogromny wybór kolorów. Oba gatunków świetnie pasują do naturalistycznych rabat z trawami, rudbekiami i jeżówkami.
Aster alpejski, aster gawędka i inne ciekawe gatunki
Aster alpejski to niższa, wiosenno-letnia bylina, która lubi słońce i przepuszczalne podłoże. Można spotkać go także pod nazwą aster alpinus.
Ten aster często osiąga wysokość około 20–30 cm wysokości, dlatego dobrze wygląda na skalniakach, murkach i brzegach rabat. To niska bylina, która wprowadza do ogrodu lekki, górski klimat.
Aster gawędka, czyli aster amellus, to kolejny gatunek wart uwagi. Lubi słoneczne stanowiska, dobrze radzi sobie w cieplejszych miejscach i pięknie wygląda z innymi roślinami o podobnych wymaganiach.
Aster gawędka nie jest tak wysoki jak aster nowoangielski, ale ma dużo uroku. Aster amellus pasuje do rabat bylinowych, ogrodów naturalnych i kompozycji, które mają kwitnąć jeszcze po wakacjach.
W ogrodach można spotkać także takie gatunki jak aster tatarski. To mocna, wysoka bylina, która potrafi osiąga wysokość nawet około 2 m, więc najlepiej sadzić ją tam, gdzie ma sporo miejsca.
Aster chiński – jednoroczny kuzyn astrów bylinowych
Aster chiński to osobny temat, bo w przeciwieństwie do większości opisanych wyżej astrów nie jest byliną. To roślina jednoroczna, znana botanicznie jako callistephus chinensis.
W praktyce aster chiński uprawiamy podobnie jak inne rośliny jednoroczne. Można go wysiewać na rozsadę, a potem przesadzać na miejsce stałe po ustąpieniu przymrozków.
Jeżeli zastanawiasz się, kiedy siać astry jednoroczne, najczęściej robi się to w marcu lub kwietniu pod osłonami. Aster chiński sadzimy do gruntu zwykle od połowy maja, gdy ryzyko zimna jest już mniejsze.
Ten aster ma ogromny wybór kolorów i form. Są odmiany o pełnych kwiatach, półpełnych, igiełkowych i klasycznych, a ich kwiaty świetnie nadają się na kwiat cięty.
Warto pamiętać, że aster chiński nie zimuje w gruncie jak astry bylinowe. Jeżeli zależy nam na efekcie w kolejnym roku, trzeba go wysiać ponownie albo kupić nowe sadzonki.
Gdzie sadzić astry w ogrodzie?
Astry najlepiej rosną w słonecznych stanowiskach. Im więcej światła, tym mocniejsze pędy, lepsze kwitnienie i więcej pąków.
Niektóre gatunków zniosą lekki półcień, ale wtedy kwiaty mogą być mniej liczne. Dlatego, jeśli masz wybór, posadź aster tam, gdzie słońce dociera przez większą część dnia, choć część odmian poradzi sobie też w półcieniu, tylko będzie słabiej kwitła.
Gleba powinna być lekka, przepuszczalna, o średniej zasobności, lekko wilgotna i bogata w próchnicę. Astry nie lubią skrajności: ani przesuszenia, ani długiego stania korzeni w mokrym podłożu.
W dobrym miejscu aster rośnie zdrowiej, rzadziej choruje i lepiej znosi końcówkę sezonu. To ważne zwłaszcza jesienią, gdy wilgoć i chłodne noce mogą sprzyjać chorobom grzybowym.
Kiedy i jak sadzić astry?
Astry sadzimy najczęściej wiosną albo jesienią. W okresie wiosennym najlepiej robić to od marca do maja, bo rośliny szybko się przyjmują i mają przed sobą cały sezon na rozwój korzeni, a odmiany wiosenne i letnie umieszcza się w gruncie jesienią.
Jeśli chcesz sadzić astry jesienią, zrób to odpowiednio wcześnie, żeby sadzonki zdążyły się ukorzenić przed zimą. Nie warto zostawiać tego na ostatni moment przed mrozami.
Rozstawa zależy od odmiany. Niższe odmiany sadzimy gęściej, a wysokie odmiany potrzebują więcej miejsca, żeby pędy mogły swobodnie rosnąć i dobrze obeschnąć po deszczu; przy najwyższych odstępy mogą wynosić nawet 80 cm, co poprawia przewiew i pomaga ograniczyć choroby.
Zbyt gęste sadzenie zwiększa ryzyko chorób, takich jak mączniak prawdziwy czy plamistość liści. Dlatego lepiej dać roślinom trochę przestrzeni niż potem walczyć z problemami.
Przed sadzeniem warto rozluźnić glebę i dodać kompost. Składniki odżywcze uwalniane powoli są dla astrów bezpieczniejsze niż zbyt mocne nawożenie mineralne.
Jeżeli szukasz mocnych roślin na start, zobacz nasze sadzonki astrów – dobrze ukorzenione sadzonki szybciej odnajdują się w ogrodzie.
Podlewanie, nawożenie i pielęgnacja astrów
Pielęgnacja astry nie jest trudna, ale wymaga regularności. Najważniejsze są podlewanie, przewiewne stanowisko, rozsądne nawożenie i odmładzanie kęp co kilka lat.
Astry lubią lekko wilgotne podłoże. W czasie suszy trzeba je podlewać, bo przesuszenie może powodować zasychanie dolnych liści i słabsze kwitnienie.
Podlewaj zawsze przy ziemi, nie po liściach. Mokre liście, szczególnie wieczorem, to prosta droga do chorób grzybowych.
Wiosną można zasilić aster kompostem albo nawozem do bylin. Dobrze działają też nawozy jesienne lub mieszanki potasowe, które wspierają odporność i dojrzewanie pędów.
Nie przesadzaj z azotem. Zbyt dużo azotu sprawia, że rośliny budują bujną zieleń, ale mogą słabiej kwitnąć i łatwiej łapać choroby.
Wysokie odmiany warto przycinać lub uszczykiwać na początku sezonu, jeśli chcemy uzyskać bardziej rozkrzewione pędy. Dzięki temu aster może mieć zwarty pokroju i więcej kwiatów.
Co kilka lat astry bylinowe dobrze jest odmłodzić przez podział kęp. To prosty sposób na zdrowsze rośliny, mocniejsze kwitnienie i więcej miejsca na rabacie.
Choroby i szkodniki astrów
Najczęstsze choroby astrów to mączniak prawdziwy, plamistość liści, szara pleśń oraz choroby związane z nadmiarem wilgoci. Najczęściej zaczynają się od dolnych liści.
Mączniak prawdziwy wygląda jak biały, mączysty nalot na liściach. Pojawia się zwłaszcza wtedy, gdy rośliny rosną zbyt gęsto, mają mało przewiewu albo są osłabione suszą.
Plamistość liści objawia się brązowymi lub ciemnymi plamami. Porażone liście warto usuwać, a jesienią dokładnie sprzątać resztki roślinne z rabaty.
Dla zdrowia astrów ważna jest profilaktyka: dobra rozstawa, podlewanie przy ziemi, słoneczne stanowisko i unikanie przenawożenia. Zdrowy aster dużo lepiej broni się sam.
Ze szkodników mogą pojawić się mszyce. Zwykle wystarczy szybka reakcja, oprysk naturalnym preparatem albo spłukanie kolonii wodą, zanim problem mocno się rozwinie.
Astry w kompozycjach ogrodowych
W ogrodzie astry najlepiej wyglądają w większych grupach. Pojedynczy aster też potrafi być ładny, ale kilka sadzonek tej samej odmiany daje pełniejszy efekt.
Astry świetnie łączą się z innymi roślinami późnego lata i jesieni. Dobrze wyglądają obok traw ozdobnych, jeżówek, rudbekii, rozchodników, dzielżanów i szałwii.
W kompozycjach warto mieszać gatunków o różnej wysokości. Z przodu rabaty może rosnąć aster krzaczasty, w środku aster gawędka, a z tyłu aster nowoangielski.
Kolorystycznie odmiany astrów dają naprawdę dużo możliwości i występują w różnych kolorach, zależnie od stylu ogrodu.
Astry obficie kwitną, dlatego jesienią potrafią stać się główną ozdobą rabaty. To byliny, które dobrze wypełniają przerwę między końcem lata a późnej jesieni.
Astry w donicach i na kwiat cięty
Nie każdy aster musi rosnąć na dużej rabacie. Astry niskie i odmiany o zwartym pokroju można sadzić także w donicach na tarasie albo balkonie.
W donicach kluczowe jest podlewanie. Podłoże wysycha szybciej niż w gruncie, więc rośliny trzeba regularnie kontrolować, zwłaszcza w ciepłe dni.
Donica musi mieć odpływ. Bez tego korzenie mogą gnić, a nawet zdrowe sadzonki szybko stracą siłę.
Astry nadają się też na kwiat cięty. Najlepiej ścinać pędy wtedy, gdy część kwiatów jest już rozwinięta, ale roślina nadal ma świeże pąki.
Do wazonu szczególnie dobrze nadaje się aster chiński, ale astry bylinowe również mogą pięknie wyglądać w jesiennych bukietach.
Najczęstsze pytania o astry
Czy aster jest wieloletni? To zależy od gatunku. Astry wieloletnie to byliny, które zimują w gruncie, natomiast aster chiński jest jednoroczny.
Kiedy sadzić astry? Najlepiej wiosną albo wczesną jesienią. Wiosenne sadzenie daje roślinom dużo czasu na ukorzenienie.
Czy astry zimują w gruncie? Większość astrów bylinowych dobrze zimuje w polskich ogrodach. Młode sadzonki można lekko zabezpieczyć, ale starsze rośliny zwykle radzą sobie bez problemu.
Dlaczego aster słabo kwitnie? Przyczyną może być zbyt mało słońca, przesuszenie, zbyt uboga gleba, przenawożenie azotem albo zbyt stara, zagęszczona kępa.
Czy astry trzeba dzielić? Tak, co kilka lat warto podzielić kępy. Dzięki temu rośliny są młodsze, zdrowsze i lepiej kwitną.
Czy astry nadają się dla początkujących? Tak. To jedne z bardziej wdzięcznych bylin, o ile dostaną słońce, przepuszczalną glebę i trochę miejsca.
Podsumowanie
Aster to roślina, która zdecydowanie zasługuje na miejsce w ogrodzie. Jest piękny, różnorodny, długo kwitnie i pozwala przedłużyć sezon aż do późnej jesieni.
Jeśli zależy Ci na niskiej, zwartej rabacie, wybierz aster krzaczasty. Jeśli chcesz mocnego jesiennego efektu, postaw na aster nowoangielski albo aster nowobelgijski. Do skalniaków sprawdzi się aster alpejski, a na jednoroczne, kolorowe kwiaty świetny będzie aster chiński.
Najważniejsze zasady uprawy astrów są proste: słońce, przepuszczalna gleba, regularne podlewanie, niezbyt gęste sadzenie i odmładzanie kęp. Tyle wystarczy, żeby astry bylinowe rosły zdrowo i obficie kwitły przez wiele sezonów.
Artykuł sponsorowany
